Życie społeczne regulowane jest przez mechanizmy wyznaczające określone sposoby postępowania i wpływające na zachowanie się ludzi w różnych sytuacjach. Pod wpływem tych mechanizmów, zwanych normami społecznymi, kształtują się stosunki międzyludzkie o istotnym znaczeniu dla życia społecznego. Normy, oddziałując na jednostki i zbiorowości, służą kontrolowaniu zachowań społecznych. W skład norm społecznych wchodzą normy prawne, moralne, obyczajowe, normy wewnętrzne organizacji politycznych (partii politycznych) itp.
Pojęcie normy prawnej wiąże się oczywiście z prawem.
Prawo w ujęciu przedmiotowym to zbiór ogólnych, uporządkowanych norm (zasad) zachowania uznanych lub preferowanych przez społeczeństwo (państwo), zagrożonych różnymi sankcjami (rygorami) w razie ich naruszenia. W ujęciu podmiotowym prawo to zbiór uprawnień przyznawanych jednostce przez obowiązujące akty normatywne (np. konstytucję), służących zabezpieczeniu jej interesów i dających tej jednostce pewną swobodę działania.
Z powyższego wynika, że norma prawna to reguła postępowania, która bezpośrednio nakazuje (dozwala lub zakazuje) określonym adresatom, by w danej sytuacji zachowywali się w wyznaczony sposób. Normy prawne, w odróżnieniu od innych norm postępowania (np. moralnych), pochodzą zawsze od władzy państwowej i są zagwarantowane przymusem państwowym. Złamanie ich pociąga za sobą automatycznie możliwość stosowania przez państwo (ustawodawcę) sankcji wobec sprawcy (np. kara pozbawienia wolności za rozbój). Na straży norm moralnych stoi opinia społeczna i własne sumienie. Z naruszeniem normy moralnej wiąże się dolegliwość innego rodzaju - krytyka, potępienie, odrzucenie, wyłączenie poza nawias społeczeństwa.
W języku powszechnie używanym norma prawna i przepis prawny wydają się tożsame. Należy zatem wyjaśnić, że przepis prawny to nie reguła